Intro

Lees en bekijk de verslaglegging van onze herdenkingsbijeenkomst van de deportatie van de Joodse gemeenschap van Dordrecht.

 

Verslag

Verslag van Koorleidster Bertie Rodrigues

Indrukwekkende Gedachtenisbijeenkomst in de Grote Kerk van Dordrecht op 12 november 2017

Echo van de Holocaust

De kristallnacht in Duitsland, die van 9 op 10 november in 1938 plaatsvond, luidde de ondergang in van Joods leven.

Een paar jaar later, rondom 12 november 1942 werden veel Joodse Dordtenaren opgepakt en afgevoerd via Westerbork naar de vernietigingskampen.

Het initiatief om deze herdenking te organiseren kwam van het platform van Dordtse kerken. Zij vroegen aan ons of wij met ons koor “Al Naharot” invulling konden geven aan deze bijeenkomst.

Enkele koorleden: t.w. Hannah Verhulst, Jan Troost en Bertie Rodrigues hebben in goed overleg met de voorzitter van het platform Ds. Paul Wansink, het programma samengesteld.
Ons Ivrietkoor bracht de Joodse cultuur, die voor de tweede wereldoorlog zo zichtbaar aanwezig was, terug in de samenleving.

Bij de oprichting van ons koor hadden we ons als doel gesteld dat de Joodse stem in deze regio weer moest klinken.

We zijn dankbaar dat we dat op deze bijzondere bijeenkomst mochten laten horen.

We zongen onder leiding van Doron, en ondersteund door een ensemble van 3 violisten een cellist en onze vaste pianist Sefanja, prachtige liederen. Hannah zong het ontroerende gebed: El Male Rachamiem en sprak het Kaddish uit.

Jonge Joodse kinderen staken 7 kaarsen aan als teken van hoop en als symbool dat het joodse licht niet is gedoofd.

Burgemeester Wouter Kolff opende de bijeenkomst met een boodschap: Het verhaal is vreselijk wat toen is gebeurd – in een heksenjacht. Hoe moeten we daar nu mee omgaan….

Ds. Wansink noemde onverschilligheid de zonde van deze tijd. Gedenken staat daar tegenover.

Bertie vertelde in een persoonlijk woord over de niet te bevatten aantallen Joodse mensen die in de tweede wereldoorlog werden omgebracht. Normale, hardwerkende burgers die de ‘pech’ hadden Joods te zijn .

De Grote kerk stroomde vol op deze koude zondagavond, 800 bezoekers wilden deze herdenking bijwonen

Het stemde dankbaar dat we door deze bijeenkomst te organiseren, deze tragedie terug gebracht hebben in het collectieve geheugen.

 

Videoverslag

Bekijk hierboven het videoverslag van Yaniv en hieronder van RTV Dordrecht.

 

Krantenverslag

Dordrecht.net –

Indrukwekkende gedachtenis bijeenkomst rond Joods verleden Dordrecht in Grote kerk met tussen de 700 tot 800 mensen (link)

DORDRECHT – Zeven kaarsen werden door Joodse kinderen aangestoken in de Grote kerk als teken van licht en hoop. Zo kreeg het gedenken als opdracht een gezicht naar de toekomst

Voor tussen de 700 en 800 mensen werd zo ook het Kaddisj-gebed voor de overledenen ingeleid op de gedachtenis bijeenkomst. Het klonk voor het eerst na de oorlog voor Dordtse Joodse Dordtenaar in zo’n druk bijeenkomst, die volgens de reacties na afloop voor veel bezoekers een indrukwekkend samen zijn was.

Het initiatief om stil te staan bij de 75 jaar geleden weggevoerde grote groep Joodse Dordtenaren kwam van het Platform van Dordtse Kerken.

De stichting Stolpersteine schreef er een historische notitie over om zo de namen van de weggevoerde Dordtenaren terug te brengen in de herinnering. Na afloop van de bijeenkomst werd ook voor deze stichting gecollecteerd.

De inhoud van de historische gedachtenis bijeenkomst werd in goed overleg bepaald door voorzitter Bertie Rodriguez van het Ivrietkoor Al Naharot uit Dordrecht en ds. Paul Wansink van de Grote Kerk. Het Ivrietkoor Al Naharot bracht zo de Joodse cultuur, die voor de tweede wereldoorlog zo zichtbaar aanwezig was in Dordrecht, terug in de samenleving.

Daarbij paste ook de keus om de bijeenkomst te houden in de Grote kerk als een symbool van de stad. De herdenking was ook een signaal voor vrede en hoop  en breder begrip tussenj bevolkingsgroepen en tegen discriminatie.

,,De echo van de holocaust klinkt hier vandaag. We moeten het onze kinderen vertellen, maar wat zeg je dan? “, zo vroeg Bertie Rodrigues zich af in een persoonlijk woord. Ze sprak over niet te bevatten aantallen Joodse mensen, die in de tweede wereldoorlog waren omgebracht. ,,Op het herdenkingsmonument in het Stadhuis van Dordrecht staan de namen van 285 mensen.”

De gedachtenis bijeenkomst was opgezet om na 75 jaar eindelijk stil te staan bij de grote groep Joodse Dordtenaren, die in november 1942 was weggevoerd uit de stad Dordrecht. Bertie Rodriguez vertelde dat haar ouders en haar broertje waren omgekomen.

Ze overleefde als klein kind de oorlog omdat zij tijdig in veiligheid kon worden gebracht. Daarna ging het leven door, maar vooral de laatste tijd voelt zij zich als Jodin minder veilig in de samenleving. ,,Het is risicovol om nu te zeggen dat ik Joods ben”.

De Grote kerk stroomde zondagavond vanaf half zeven al snel vol, zodat er programmaboekjes te kort waren. De boodschap was voor burgemeester Wouter Kolff helder: ,,Het verhaal is vreselijk van wat toen is gebeurd inn een heksenjacht. Hoe is dit mogelijk geweest. Het spoort ons aan om na te denken en te gedenken. We moeten samen het redelijke midden versterking in de samenleving. We mogen mensen geen kans geven om mensen weg te duwen.”

Ds. Wansink noemde onverschilligheid naar de woorden van Elie Wiesel de zonde van deze tijd. ,,Gedenken staat hier tegenover.” In de gedachtenis bijeenkomst klonk ook het gebed het Onze vader, want staat komt zowel voor in de christelijke, als Islam als Joodse traditie voor, aldus Wansink. Edjo Frank droeg een gedicht voor dat was getiteld: scherven.

Hannah Verhulst zong het indrukwekkende Kaddisj-gebed waarbij iedereen ging staan. De woorden klonken ook na in het Joodse gezegde: vergeten is ballingschap, gedenken bevrijding.

 

  • Uivoering:
  • Plaats: Grote Kerk, Dordrecht
  • Datum: Zondag 12 november 2017
  • Bezoekers 800